Dlaczego Rajd Niepodległości prowadzi właśnie do Jeseníka?
Uzdrowisko Gräfenberg, dziś znane jako Jeseník, od lat przyciągało polskich kuracjuszy. Szczególnie licznie przyjeżdżali tu po klęskach powstań narodowych — po powstaniu listopadowym, gdy miejsce nie miało jeszcze oficjalnego statusu leczniczego, a także po Wiośnie Ludów i po powstaniu styczniowym. Tędy wiodły ich drogi emigracji na zachód Europy. Mimo oddalenia od kraju nigdy nie zapominali o ojczyźnie — nawet wtedy, gdy stało się jasne, że poprzez zrywy zbrojne niepodległości nie uda się wywalczyć.
Pomnik, który powstał z tęsknoty za Polską
Inicjatywa wzniesienia pomnika narodziła się w 1878 roku wśród polskich pacjentów uzdrowiska. Konkretne plany przygotowano w 1890 roku, a budowę prowadził kamieniarz Josef Hanke. Obelisk stanął na Promenadzie Rippera i został nieoficjalnie odsłonięty w 1894 roku. Początkowo nie umieszczono na nim polskiego orła — władze austriackie nie zgadzały się na symbole narodowe. Dopiero w 1900 roku uzyskano zgodę na zamontowanie brązowego orła z rozpostartymi skrzydłami i koroną na szczycie. Oficjalne uroczystości odbyły się 7 sierpnia 1901 roku.
Patriotyczny wymiar miejsca w czasach zaborów
W okresie zaborów to miejsce miało głęboko patriotyczny charakter. Polacy manifestowali tu swoją przynależność narodową i wiarę w odzyskanie niepodległości. Co ciekawe, na terenie gminy Głuchołazy nie ma pamiątek bezpośrednio związanych z walką o niepodległość przed 1918 rokiem — miasto „odpadło” od Polski blisko 450 lat przed pierwszym rozbiorem, a w czasach powstań śląskich nie leżało nawet na obszarze plebiscytowym. Paradoksalnie więc najbliższe Głuchołazom miejsce związane z polską działalnością niepodległościową znajduje się po drugiej stronie granicy, w jesenickim uzdrowisku. Warto o tym pamiętać — i w tę pamięć wpisuje się Turystyczny Rajd Niepodległości.
Źródło: Towarzystwo Przyjaciół Głuchołaz
