W 2026 roku obchodzimy stulecie utworzenia w Polsce stanowiska dzielnicowego. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej Policji, obecny w świadomości społecznej od dziesięcioleci. Choć początki sięgają czasów II Rzeczypospolitej, dzielnicowi nadal pełnią kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa lokalnym społecznościom.
Historyczne korzenie
Wszystko zaczęło się w 1926 roku, kiedy to na mocy rozkazów Komendanta Głównego Policji Państwowej, inspektora Mariana Borzęckiego, powołano do życia nową funkcję. Byli to funkcjonariusze o szczególnych predyspozycjach – dobrze wykształceni, o wysokich kompetencjach społecznych, mający być łącznikiem między policją a mieszkańcami. Już wtedy ich zadaniem było rozpoznawanie potrzeb i problemów lokalnych społeczności.
Dzielnicowi w kulturze masowej
Postać dzielnicowego na stałe wpisała się w polską popkulturę. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest dzielnicowy Parys z kultowego serialu „Alternatywy 4” w reżyserii Stanisława Barei. Również współczesne produkcje, takie jak „Dzielnica strachu” emitowana przez Telewizję Puls, przyczyniają się do popularyzacji tego zawodu. Na kanwie serialu powstała kampania społeczna „DzielnicaBEZstrachu”, prowadzona wspólnie z Komendą Główną Policji.
Dzielnicowi w liczbach
Według stanu na 1 stycznia 2026 roku, w Polsce funkcjonuje 8090 rejonów służbowych dzielnicowych, a służbę w nich pełni około 8 tysięcy policjantów. Wśród nich jest 1227 kobiet, co stanowi około 16 procent wszystkich dzielnicowych. Co istotne, 71 pań pełni funkcje kierownicze w rewirze dzielnicowym.
Dzielnicowi to zazwyczaj ludzie młodzi, ale już doświadczeni. Średnia wieku mężczyzn to 40 lat, a kobiet – 39 lat. Najmłodsza dzielnicowa ma zaledwie 19 lat, a najmłodszy dzielnicowy – 20 lat. Z drugiej strony, najstarszy dzielnicowy ma 66 lat i pracuje na Lubelszczyźnie, a najstarsza dzielnicowa – 55 lat, pełni służbę na warszawskich Bielanach i Żoliborzu. Rekordzista pod względem stażu służby to dzielnicowy z warszawskiego Mokotowa, który pracuje w Policji od 45 lat, w tym 40 lat na stanowisku dzielnicowego.
Wykształcenie i kwalifikacje
Dzielnicowi to ludzie dobrze wykształceni. Większość, bo 4238 z nich, posiada wyższe wykształcenie, a czworo ma stopień doktora. Najczęściej wybierane kierunki to pedagogika, bezpieczeństwo wewnętrzne i bezpieczeństwo narodowe, co idealnie koresponduje z charakterem ich pracy. Jednak zdarzają się również dzielnicowi z dyplomami biologii, biotechnologii, chemii, oceanotechniki czy weterynarii.
Rola dzielnicowego dziś
Dzielnicowy to policjant pierwszego kontaktu, który zna swoją społeczność, jej problemy i potrzeby. Jego praca to nie tylko interwencje, ale przede wszystkim profilaktyka i budowanie zaufania. Jak podkreśla mł. insp. Arkadiusz Kopczyński z Biura Prewencji KGP, dzielnicowi są fundamentem prewencji i współpracy z lokalnymi społecznościami.
Obchody 100-lecia to doskonała okazja, by docenić ich codzienną, często niedocenianą pracę. To także moment, by przypomnieć, że dzielnicowy to nie tylko funkcjonariusz, ale często także przyjaciel i doradca mieszkańców.
Źródło: Policja Nysa
Fot. Pexels / SHOX ART
